Almina Bučan

Almina Bučan

Ustav Crne Gore u članu 79, tačka 9 i 10 jemči manjinama pravo na autentičnu zastupljenost u Skupštini Crne Gore i skupštinama jedinica lokalne samouprave u kojima čine značajan dio stanovništva, shodno principu afirmativne akcije, kao i pravo na srazmjernu zastupljenost u javnim službama, organima državne vlasti i lokalne samouprave. Nedavno je Ministarstvo za ljudska i manjinska prava sačinilo informaciju o zastupljenosti manjinskih naroda u organima državne vlasti i lokalne samouprave. Informacija je sačinjena na osnovu upitnika koji je postavljen na zvaničnim stranicama pomenutog ministarstva i Uprave za kadrove. Ono što mene, kao  bošnjakinju zabrinjava, jeste brojka 575 koja se pojavljuje u toj informaciji, kao i procenat od 4.14. Naime, ukoliko Ustav Crne Gore, kao najviši pravni akti, pripadnicima manjinskih naroda jemči srazmjernu zastupljenost u javnim službama, organima državne vlasti i lokalne samouprave, sasvim je očigledno da u slučaju bosnjačke nacionalne zajednice taj princip nije ispoštovan i da je stanje daleko od idealnog. Moram naglasiti da je to slučaj i sa pripadnicima drugih manjina , što svakako ne stvara dobru sliku u očima međunarodne zajednice. Pitam se, da li su poslovi u državnim organima rezervisani uglavnom za pripadnike većinske nacije? Ako je tako, sta će nam princip srazmjerne zastupljenosti? Brojka 575  govori  o ukupnom broju Bošnjaka zaposlenih u državnoj upravi, lokalnoj samoupravi i pravosuđu, uzimajući u obzir da neke institucije nijesu dostavile odgovor na upitnik, što se ne može smatrati propustom zbog prenatrpanosti poslom, već nespremnošću da daju potpune i adekvatne informacija. Mada, kako god bilo, raduje činjenica da će u bliskoj budućnosti sve institucije, bez izuzetaka, morati da daju informacije ove vrste, pa ako neće Ministarstvu za ljudska i manjinska prava, onda će htjeti ili morati institucijama Evropske unije. Na osnovu dobijenih informacija, saznajemo da je u ministarstvima Vlade Crne Gore zaposleno 54 pripadnika Bošnjačke nacionalne zajednice, a ukupan broj zaposlenih je 1604 (s tim što Ministarstvo ekonomije nije dostavilo odgovore na upitnik). Dakle, od ukupnog broja zaposlenih u ministarstvima (1604), onih koji su se izjasnili kao Bošnjaci ima nešto više od 3 %.  Prema istoj informaciji, postoje i ministarstva u kojima nema zaposlenih Bošnjaka. Ukupan broj zaposlenih u lokalnim samoupravama je 3099, uz napomenu da neke Opštine nijesu dostavile odgovore, između ostalih Opština Bijelo Polje. Dakle, od ukupnog broja zaposlenih u lokalnim samoupravama, Bošnjaka je 5.16%, ali bi rezultat za potrebe ove analize bio nešto malo drugačiji ukoliko bi imali podatke iz Opštine Bijelo Polje, obzirom na činjenicu da značajan dio stanovništva u Bijelom Polju čine upravo Bošnjaci (27.34%). Od Opština u kojima ima službenika koji su se izjasnili kao Bošnjaci, najviše ih je u Opštini Rožaje i Opštini Plav, što je i razumljivo, obzirom da su stanovnici tih Opština u najvećem broju Bošnjaci po nacionalnosti, o čemu nam i govori poslednji popis stanovništva. Prema zvaničnim podacima Monstata, u Opštini Rožaje ima 83.91% onih koji se izjašnjavaju kao Bošnjaci, a 1.75%  Crnogoraca, a prema informaciji Ministarstva za ljudska i manjinska prava o nacionalnoj strukturi zaposlenih u Opštini, Crnogoraca je 1.10%, a Bošnjaka 85.71%, dakle u Opštini Rožaje princip srazmjerne zastupljenosti je načelno ispoštovan. Zanimljiv je podatak da u Opštini Bar u trenutku kad su spovedena ova istraživanja nije bilo zaposlenih koji se izjašnjavaju kao Bošnjaci, iako prema poslednjem popisu stanovništava na teritoriji Opštine Bar ima 5.12% Bošnjaka. Iskreno se nadam da je došlo do poboljšanja po ovom pitanju, ne samo u Opštini Bar, već i u Opštini Berane, u kojoj je struktura zaposlenosti po nacionalnoj pripadnosti blago rečeno katastrofalna. U toj Opštini, procenat zaposlenih Bošnjaka je 5.66, što je poražavajuća činjenica u odnosu na broj Bošnjaka koji živi na teritoriji Opštine Berane (17.72%) . Ispričaću primjer iz ličnog iskustva. Odlučih da se javim na konkurs objavljen za potrebe službe Skupštine Crne Gore. Kako ide dalja procedura, polagah testove u Upravi za kadrove, bijah prva na listi kandidata koji zadovoljavaju uslove za rad u državnim organima, a bijah i jedini pripadnik nacionalne manjine, ali zaposliše kandidate koji su bili ispod mene na toj listi, za koje ne kažem da su manje stručni, ali se pitam čemu onda testovi, prikupljanje dokumentacije? Samo trošak stvorih sebi! Sad se pitate zašto nijesam uložila žalbu na takvu odluku? Kome da se žaliim? Onima koji imaju diskreciono pravo da sa te liste izaberu nekog po svojoj volji... Da vam pravo kažem, to je samo gubljenje vremena. Pitam se da li je povećanje zaposlenja Bošnjaka u državnoj upravi utopija ili nešto drugo?

Almina Bučan

Magistarant Fakulteta Politickih Nauka

 (Tekst je objavio ND Vijesti 19. 03. 2012. godine)

4 Responses

  1. Damir Šišić

    Almina sve ovo što si navela je razumljivo al šta ćeš, takva je struktura vlasti da smo u potpunosti podložni istoj.
    nego ti se nemoj predavati, budi istrajna i pokušaj ostvariti zacrtani cilj.

    Komentariši
    • Almina Bučan

      Zahvaljujem na ukazanoj podrsci. Trudit cu se da istrajem u svojim naporima da ucinim nesto dobro za nas naraod.

      Selam

      Komentariši
  2. Dragan

    Od naslova se ocekivalo vise, a u tekstu smo dobili samo analizu aktuelnog stanja.
    Opet vama ide veliko priznanje za konstatovanje cinjenice da je postovanje ustava, kad je u pitanju proporcionalna zastupljenost nacionalnih manjina bez izuzetaka, strahovito lose.
    PItanje ostaje, kako generisati vecu zaposlenost pripadnika nacionalnih manjina u drzavi koja upravlja sa preko 80% radnih mesta?
    Ucescem u vlasti, insistiranjem na resavanju ovog pitanja, legitimisanjem prava nacionalnih manjina na svoju `politicku platformu` koja nije uvek kompatibilna sa ustaljenim shvatanjem `opsteg dobra` ili `interesa zajednice`, etc… to je tema za elaboraciju…

    Nadam se da u vasoj zajednici nema onih, ili da su na margnini, koji ne shvataju sustinu problema postene i fer preraspodele drustvenog bogatsva koje stvaramo svi placajuci poreze i dadzbine.
    Sa zaljenjem mogu da konstatujem da je u Srba obrnut slucaj i da cemo mi jos dosta pricekati dok jedna stranka sa programom kakav je program BSCG udje u parlament.
    Birajmo svoje!
    Svako dobro.

    Komentariši

Leave a Reply

Your email address will not be published.