Prijedlog zakona o Završnom računu budžeta za 2012. godinu, kao dokument, sadrži sve oblasti i podatke koje propisuje Zakon o budžetu. On sa pretećim Izvještajem DRI pruža više podataka i daje potpuniju sliku o procesu trošenja javnih sredstava.

almer-kalac-poslanicko-brajovic

Fiskalna prilagođavanja  planirana rebalansom za 2012 godinu, nijesu bila adekvatna, što je opredijelilo veći nivo gotovinskog deficita u iznosu od 198,18 mil eura, u odnosu na planirani deficit rebalansom u iznosu 154,93 mil eura. Na osnovu raspoloživih podataka vidimo dodatni pad izvornih prihoda u iznosu od 29,04 mil eura, ali i povećanje javne potrošnje za 14,20 mil eura. Takodje, uočavamo izdatak u iznosu od 17,28 mil eura na teret otplate hartija od vrijednosti. Na osnovu ovih informacija, dolazimo do konačnog iznosa deficita u visini od 212,83 mil eura. Ovaj završni budžet  je dobio uslovno mišljenje DRI-a. Saglasni smo sa ocjenama i preporukama koje je dala DRI povodom sprovedenih revizija. Državna revizorska institucija(DRI) ocijenila je da je prekoračenje državne potrošnje konstantovano kod 17 potrošačkih jedinica u iznosu od 15,17 mil eura. Sasvim je očigledno da se institucije koje su bile predmet revizije ne pridržavaju u potpunosti preporuka DRI, mada je evidentno da se broj nepravilnosti smanjuje. Poštovanje preporuka DRI nije samo zakonska obaveza, već je ujedno i odraz osposobljenosti institucija da državni novac troše na zakonit i transparentan način, koji u svakom svom detalju treba da bude provjerljiv i dostupan javnosti. Ovoj instituciji treba dati podršku da i dalje vrši poslove iz svoje nadležnosti i kadrovski je jačati u cilju postizanja još boljih rezultata u tom pravcu. Isto tako bitno je da institucije koje su bile predmet revizije, a to se odnosi na sve državne institucije, jačaju svoje unutrašnje kapacitete i resurse kako bi budžetska sredstva bila u potpunosti trošena u skladu sa zakonskim propisima uz otklanjanje nepravilnosti na koje ukazuje DRI. Polazeći od pojedinačnih provjera kod 25 subjekata utvrdjena je nepravilnost i DRI je dala 21 preporuku. Iznos deficita je na zabrinjavajućem nivou, kao i rast javnog duga i previsok je nivo zaduživanja. Realizovana budžetska potrošnja, kako u cijelosti tako i u pojedinim segmentima razlikuje se od planirane i imamo ostvaren realan pad BDP-a. Pad ekonomije, u konačnom, iznosi 2,5% BDP-a, deficit 6,21% BDP-a, a javni dug 53,97%BDP-a. Ključni pokretač deficita u 2012 godini su niži nivo tekućih primitaka, veće izvršenje rashoda, otplate glavnice, kao i realizacija donacija i kredita koje nijesu planirani budžetom za 2012 godinu. Naglašavamo da avansna plaćanja ne treba davati u iznosima većim od ugovorenih, pošto je to jedan od načina stvaranja deficita u budžetu. Na strani 751, Prijedloga zakona o završnom računu budžeta za 2012 godinu „Loš početak godine usljed nepovoljnih vremenskih uslova, uticao je na pad ekonomske aktivnosti na nivou cijele godine, doprinio je naplati prihoda budžeta od 1.121,02 miliona eura (33,6%BDP-a), što je oko 89 mil eura manje nego prvobitno planirani iznos Zakonom o budžetu za 2012 godinu“. Moje pitanje je, da li možemo ponovo da dopustimo da  vremenske prilike, odnosno neprilike utiču na planiranje prihoda budžeta, u smislu da nas može iznenaditi snijeg u januaru ili visoke temperature vazduha u julu? Sve u svemu, budžetska potrošnja je obezbijedila funkcionisanje primarnih državnih funkcija i dijelom pomogla ostavarivanju najvažnijih ekonomskih ciljeva u 2012 godini, ali ne možemo reći da je ovaj Budžet bio razvojni. Kapitalnim budžetom za 2012. godinu kako planom, tako i realizacijom nedovoljno sredstava je bilo usmjeravano u nerazvijene sredine, naročito na sjeveru Crne Gore. Pored slabe infrastrukture i velike nezaposlenosti nije bilo ulaganja u održive projekte čime su se samo uvećali socijalni problemi i dodatno povećalo siromaštvo građana. Zakonom o budžetu Crne Gore za 2012, odnosno Kapitalnim budžetom, planirana su sredstva u iznosu od 70 milona eura, rebalansom skoro 65.5 miliona eura, dok je realizacija kapitalnog budžeta za 2012 iznosila 58.7 miliona eura. Revizijom Završnog računa Budžeta za 2012. godinu je utvrđeno je da jedan broj projekata predviđen Kapitalnim budžetom nije realizovan. Takođe, postoji određeni broj projekata čiji je stepen realizacije znatno ispod planiranog. Od planiranog kapitalnog budžeta Direkcije za saobraćaj, od planiranih 12 realizovano je samo 7 projekata. Razlika u sredstvima iznosi oko 20%. Neka od sredstava nijesu realizovana iz sljedećih razloga:
  1. Nijesu realizovane aktivnosti koje prethode projektnoj dokumentaciji kao što su: obezbjedjenje urbanističko-planskih pretpostavki, rješavanje imovinsko-pravnih odnosa, obezbjeđenje potrebnih uslova projektne dokumentacije, a ona  predstavlja osnov za dalji rad
  2. Nije započeta izgradnja regionalnih sanitarnih deponija, postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda isl.
  3. Velika kašnjenja sa početkom izgradnje objekata u odnosu na planirani rok
Smatramo da su preporuke koje su sadržane u Zakonu, u Izvjestaju DRI i one matičnog Odbora za finansije, uz ove naše sugestije su svakako korisne sugestije Ministarstvu da još unaprijedi politiku i prilike u ovoj oblasti.

Leave a Reply

Your email address will not be published.