Postovani...
Kemal Purišić

Kemal Purišić

Saopštiću ukratko najvažnije stavove i ocjene Kluba poslanika Bošnjačke Stranke o pomenutom Izvjestaju i naše viđenje stanja ljudskih prava i sloboda. Prvi naš utisak je da je Izvještaj u tehničkom i sadržajnom dijelu urađen vrlo kvalitetno. Pregledniji je, sveobuhvatniji i što je po nama posebno važno, sadrži preciznije ocjene o poštovanju ljudskih prava i sloboda, uključujući i opštu ocjenu. Analizom analitičkog dijela Izvjestaja može se uočava se rast broja predmeta u radu za čak 42 % u odnosu na uporedni period što govori o većoj utemeljenosti Institucije zaštitnika u društvu. Značajno je naglasiti da su četvrtinu pritužbi dostavile NVO.
  U strukturi predmeta vidi se veliki rast pritužbi na rad organa uprave, državne i lokalne, koje su rasle duplo u odnosu na prethodnu godinu i ove pritužbe učestvuju u ukupnim pritužbama sa 59 %. Nameće se zaključak da javna uprava i dalje neefikasno radi svoj posao. Vi ste od 684 pritužbe koje ste uzeli u rad, u 494 slučaja sproveli ispitni postupak i našli da je učinjena povreda prava u 268 slučajeva, što je 54 % predmeta. To je veoma visok procenat i ukazuje da je česta povreda prava. Dobro je da ste ponovo ukazali na problem i dali jasne Preporuke pomenutim organima uprave da iskorijene pojavu nepostupanja po zahtjevima i unaprijede zakonitost i efikasnost. Cijenimo da ste se kvalitetno bavili i drugim oblicima postupanja Zaštitnika, prije svega posebnim istražnim postupcima o kojima ste sačinili kvalitetne izvještaje s kojima smo se upoznali u Parlamentu. Jasno ste saopštili i činjenicu da postoje pojave otvorene i naročito prikrivene diskriminacije, da su manifestvovane i prema pojedincima ali i prema grupama građana, koje se prepoznaju po nekim osobenostima grupe, da su pojave dosta česte i nanose veliku štetu društvu. Cijenimo što ste, kao nadležna institucija još preciznije formulisali i javno izrekli ovu ocjenu i mislim da ona više obavezuje nadležne državne institucije da ove pojave suzbijaju. Ovo je posebno važno zbog potrebe da se obezbijedi jednakost u pravima i kredibiliteta naših institucija koje moraju da to obezbijede. Napredak koji će se postići će se svakako prepoznati i od naših evropskih partnera. Sada kada počinjemo pregovore o članstvu u EU, veoma je važno da prepoznamo problem nejednakog tretmana građana pred institucijama i da sankcionišemo svaki oblik diskriminacije, posebno prema tzv.ranjivim grupama, kako bi raslo povjerenje u institucije i proces napredovao bez blokada. Može se konstatovati da raste broj preporuka, kao finalnog rezultata postupanja institucije Zaštitnika, što ocjenjujemo kao rezultat kvalitetnije obrade predmeta u postupku. Naime, u izvještajnoj godini je za oko 30 % dato više preporuka za otklanjanje povrede prava nego u prethodnoj godini. U izvještajnom periodu ispoštovano je 27 od 35 preporuka, što je oko 77 %, a posebno je važno da su sve ostale povrede kod kojih nije data preporuka ( 229) otklonjena u toku postupanja Ombudsmana. Može se dakle zaključiti da se preporuke uglavnom poštuju, da se po njima uglavnom postupa i da ima odugovlačenja u njihovom poštovanju. Nas posebno zabrinjava činjenica da se neke ključne preporuke za poštovanje ljudskih prava i sloboda ne sprovode, što ozbiljno dovodi u pitanje kredibilnost propisa koji ih garantuju a i samu Instituciju Zaštitnika. Podsjetiću dakle na Preporuku datu državnim organima i javnim službama i organima lokalne samouprave u decembru 2008 godine, da primijene ustavne i zakonske odredbe o srazmjernoj zastupljenosti manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica u organima državne vlasti, javnim službama i organima lokalne samouprave. omenuta preporuka se sporo ostvaruje bez obzira na naše stalne apele i nekoliko urgencija Zaštitnika, jer je nije ispoštovala većina ministarstava, nijedna javna služba i skoro polovina opština. Mi to vidimo kao ozbiljnu opstrukciju prava s najodgovornijih adresa u državi koja ozbiljno potkopava i autoritet Zaštitnika, što je zaista nedopustivo. U ovoj sferi se može govoriti i o pojavama diskriminacije, što će vjerujem ubuduće biti važe važno polje djelovanja Institucije. Takođe, očekivali smo da primijetite i konstatujete da je nedostupno pravo autentične zastupljenosti manjinskih naroda na opštinskom nivou i da je opstrukcija urađena ovdje u parlamentu i nakon vaše preporuke iz 2008 godine. Želim da saopštim da se po nama radi o masovnom kršenju ustavom zajamčenih ljudskih prava i u ovoj oblasti i kod nesrazmjerne zastupljenosti jer je broj uskraćenih za ova prava veoma veliki, preciznije većina stanovništva u Crnoj Gori. Broj pritužbi na kršenje ekonomsko-socijalnih i kulturnih prava je veliki i čini oko 19% ukupnog broja i mislimo da kao institucija treba da ovim pojavama posvetite sve više pažnje. Posebno treba da ukažete na problem raširenog siromaštva u sjevernom regionu CG i problem neadekvatnog odnosa organa vlasti prema ovom problemu i preporučite im da promijene odnos. Veliki problem je spor proces povraćaja imovine uopšte i vidljivu diskriminaciju građana u postupanju kancelarija u BP i Baru. Radi se o velikom broju građana i nemogućnosti da mirno uživaju svoju imovinu. Nas, gospodine Zaštitniče interesuje kontinuirani napredak, mjerljiv napredak, da bi bili sigurni da će se u perspektivi poštovati ovo pravo. I na kraju, želim da pohvalim efikasnost koju ste ostvarili, i objektivnost koju ste ispoljili time što ste u opštoj ocjeni ukazali da ne zadovoljava nivo poštovanja ljudskih prava i sloboda od strane organa javne uprave. Bošnjačka stranka će nastaviti da podržava Vaš rad kroz stvaranje uslova da institucija dobije kadrovske i finansijske uslove za stabilan rad. To je i logično, jer Institucija ima puno nezavršenog a važnog posla za sve građane države, posebno za manjinske zajednice i ranjive grupe u državi.